Umowa o pracę tymczasową – zasady

W pracy tymczasowej zatrudniającym jest agencja pracy. Firma, w której wykonuje się obowiązki, jest dodatkową stroną umowy – pracodawcą użytkownikiem. Co to w praktyce oznacza dla pracownika tymczasowego? Jakie są jego prawa, a jakie obowiązki? Przedstawiamy najważniejsze zasady związane z umowami o pracę tymczasową.

Umowa o pracę tymczasową a zatrudnienie bezpośrednie – czym się różnią?

Umowa o pracę tymczasową ma charakter trójstronny. Oznacza to, że podpisują ją trzy podmioty: agencja pracy, tzw. pracodawca użytkownik (firma, w której wykonuje się pracę) oraz pracownik. Z rodzaju umowy wynikają różne prawa i obowiązki pracownika.

Oto kilka najważniejszych różnic pomiędzy umową o pracę tymczasową (z agencją pracy) a umową o pracę podpisywaną bezpośrednio z pracodawcą.

Czas trwania umowy:

• Praca bezpośrednia: umowa może być podpisana na czas określony, ale po 33 miesiącach (lub 3 umowach terminowych) pracodawca musi podpisać umowę na czas nieokreślony.

• Praca tymczasowa: umowa zawsze jest podpisywana na czas określony. Pracownik zatrudniony przez agencję pracy tymczasowej może pracować maksymalnie 18 miesięcy w ciągu 36 miesięcy u jednego pracodawcy użytkownika.

Stabilność zatrudnienia:

• Praca bezpośrednia: większa, pracodawca zakłada ciągłość zatrudnienia.

• Praca tymczasowa: mniejsza, zatrudnienie jest bezpieczne, ale elastyczne i na określony czas (choć często pracownik jest później zatrudniany bezpośrednio przez pracodawcę).

Wynagrodzenie:

• Praca bezpośrednia: wypłacane bezpośrednio przez pracodawcę.

• Praca tymczasowa: wypłacane przez agencję pracy tymczasowej.

Jakie prawa ma pracownik tymczasowy?

Warunki pracy tymczasowej są regulowane przez Ustawę o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Ten dokument daje prawa osobom, które mają umowy z agencją pracy tymczasowej. Umowa o pracę tymczasową nie jest umową cywilnoprawną. Warunki zatrudnienia są bardziej zbliżone do umowy o pracę. To powoduje, że wobec pracowników tymczasowych stosuje się częściowo także zapisy Kodeksu Pracy.

Umowa o pracę tymczasową daje prawo do:

• Urlopu wypoczynkowego: są to 2 dni za każde przepracowane 30 dni.

• Okresu wypowiedzenia: przy umowie obowiązującej do 14 dni – 3 dni, przy dłuższych umowach – 7 dni.

• Zwolnienia lekarskiego i zasiłku chorobowego. Co ważne, przez pierwsze 33 dni w roku zasiłek wypłaca agencja pracy tymczasowej, później – ZUS.

• Urlopu macierzyńskiego – o ile umowa obowiązuje w dniu porodu.

• Jasnych warunków zatrudnienia: pracownik musi wiedzieć, dla kogo pracuje, jakie jest jego wynagrodzenie, na jak długo jest zatrudniony.

• Pracy w bezpiecznych warunkach, zgodnych z przepisami BHP.

Ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych dodatkowo zabezpiecza osoby pracujące na umowę o pracę tymczasową. Chroni przed:

• Pracą w warunkach niebezpiecznych – pracownik tymczasowy nie może wykonywać tzw. pracy szczególnie niebezpiecznej, a także pracować z bronią.

• „Zakazem przejęcia” – brakiem możliwości zatrudnienia bezpośrednio przez pracodawcę.

• Wieloletnim wykonywaniem pracy tymczasowej, bez przejścia na zatrudnienie bezpośrednio przez pracodawcę – agencja pracy może przedłużać umowę maksymalnie do 18 miesięcy w ciągu 36 miesięcy (oznacza to, że przez 3 lata można mieć podpisane umowy u jednego pracodawcy użytkownika, np. na 3, 6 i 9 miesięcy – po kolei lub w odstępach czasowych).
  • Uwaga: Nie zamyka to jednak drogi do dalszej współpracy z agencją. Pracownik może być kierowany do innych pracodawców użytkowników, a limit 18 miesięcy liczy się oddzielnie dla każdego z nich. 

• Nierównościami płacowymi – pracownik powinien być wynagradzany zgodnie z zasadami obowiązującymi u pracodawcy użytkownika, tak jak pracownicy zatrudnieni bezpośrednio.

Obowiązki pracownika zatrudnionego na umowę o pracę tymczasową

Ustawa o zatrudnieniu pracowników tymczasowych zakłada, że wobec osób zatrudnianych przez agencje pracy tymczasowej będą stosowane przepisy prawa pracy. W praktyce oznacza to, że pracownicy tymczasowi mają te same obowiązki, co pracownicy zatrudnieni bezpośrednio. Muszą:

• Wykonywać pracę pod nadzorem przełożonego i przestrzegać jego poleceń.

• Pracować sumiennie i starannie, wykonując zadania zgodne z ustalonym zakresem pracy.

• Przestrzegać przepisów i zasad BHP, a także wewnętrznych regulaminów pracy.

• Dbać o powierzone mienie oraz interes pracodawcy użytkownika.

• Przestrzegać obowiązującego czasu pracy.

Niedozwolone klauzule w umowie o pracę tymczasową

Proponowana przez pracodawcę użytkownika i agencję pracy tymczasowej umowa nie może być skonstruowana w dowolny sposób. Jest kilka zapisów, które nie powinny się w niej pojawiać. Przed podpisaniem umowy o pracę tymczasową szczególnie warto sprawdzić, czy nie pojawia się w niej:

• Zakaz zatrudnienia bezpośrednio przez pracodawcę. Przykład: Pracownik nie może podjąć pracy u pracodawcy użytkownika po zakończeniu umowy.

• Wyłączenie praw pracowniczych (np. do urlopu, zwolnienia chorobowego). Przykład: Pracownik dobrowolnie zrzeka się wynagrodzenia chorobowego.

• Powierzenie pracy zakazanej dla pracowników tymczasowych (np. szczególnie niebezpiecznej lub zastępowania pracowników uczestniczących w strajku). Przykład: Pracownik tymczasowy może być kierowany do wykonywania prac na wysokości powyżej 3 metrów bez dodatkowych zabezpieczeń oraz do obsługi maszyn o wysokim stopniu ryzyka, zgodnie z bieżącymi potrzebami pracodawcy użytkownika.

• Przerzucanie obowiązków pracodawcy na pracownika. Przykład: Pracownik jest zobowiązany do zapewnienia sobie odzieży ochronnej.

• Kary umowne, np. za porzucenie pracy czy nieprzepracowanie określonego czasu. Przykład: W przypadku rozwiązania umowy o pracę tymczasową przez pracownika bez zachowania okresu wypowiedzenia, pracownik zobowiązany jest do zapłaty kary umownej w wysokości 2 000 zł.

Ta lista nie wyczerpuje możliwości niezgodnych z prawem zapisów w umowie o pracę tymczasową. Warto pamiętać, że każdy zapis, który pogarsza warunki zatrudnienia pracownika tymczasowego w stosunku do prawa pracy, jest nieprawidłowy.

Umowa o pracę tymczasową a umowa bezpośrednia– podsumowanie

Umowa o pracę tymczasową ma inny cel i charakter niż umowa podpisywana bezpośrednio z pracodawcą. Zapewnia jednak pracownikom prawa i chroni ich przed niewłaściwym postępowaniem pracodawcy. Jest optymalnym rozwiązaniem, gdy zatrudnienie ma być czasowe: w pracy sezonowej, na zastępstwo, w okresie zwiększonego zapotrzebowania na pracę.

Umowa o pracę tymczasową – najczęściej zadawane pytania

Ile trwa umowa o pracę tymczasową?

Umowa o pracę tymczasową może być przedłużana maksymalnie do 18 miesięcy (w okresie 36 miesięcy).

Czy w pracy tymczasowej można przejść na zatrudnienie bezpośrednie?

Tak, można zostać zatrudnionym bezpośrednio przez pracodawcę. Umowa o pracę tymczasową nie może tego zabraniać.

Czy agencja pracy może zwolnić pracownika w dowolnej chwili?

Nie, agencję pracy obowiązują okresy wypowiedzenia, 3 lub 7 dni. Wyjątkiem jest zwolnienie dyscyplinarne – w takim przypadku okres wypowiedzenia nie obowiązuje.

Czy umowa o pracę tymczasową liczy się do emerytury?

Tak, umowa o pracę tymczasową liczy się do emerytury, ponieważ są od niej odprowadzane składki emerytalne.

Czy na umowie o pracę tymczasową przysługuje urlop?

Tak, pracownik tymczasowy może korzystać z urlopu wypoczynkowego. Przysługują mu 2 dni za każde przepracowane 30 dni.